پودر آب پنیر یکی از محصولات لبنی پرکاربرد است که از فرآوری آب باقیمانده پس از تولید پنیر به دست میآید و به دلیل پروتئین بالا، مواد معدنی غنی و قابلیت استفاده گسترده در صنایع غذایی و مصارف خانگی، جایگاه ویژهای پیدا کرده است.
به گزارش سلامت نیوز، بسیاری از افراد نام پودر آب پنیر را روی بستهبندی محصولات غذایی دیدهاند اما اطلاعات دقیقی درباره ماهیت، کاربردها و تفاوت آن با سایر پودرهای لبنی ندارند. این ماده که برخلاف تصور عموم یک محصول جانبی بیارزش نیست، به دلیل ترکیبات ارزشمند و ویژگیهای فنی، امروزه در تولید نان، کیک، دسر، نوشیدنیهای پروتئینی و محصولات لبنی کاربرد گستردهای یافته است.
پودر آب پنیر چیست و چگونه تولید میشود؟
پودر آب پنیر محصولی است که از فرآوری مایع زردرنگ باقیمانده پس از دلمه شدن شیر در فرآیند تولید پنیر به دست میآید. این مایع حاوی ترکیبات ارزشمندی مانند پروتئین، لاکتوز و مواد معدنی است. برای افزایش ماندگاری و سهولت استفاده، آب پنیر طی فرآیندهای تغلیظ و خشکسازی اسپری (Spray Drying) به شکل پودر نرم و قابل حل درآورده میشود.
فرآیند تولید پودر آب پنیر شامل مراحل زیر است:
- جمعآوری آب پنیر حاصل از تولید پنیر و جداسازی ناخالصیها و چربیهای اضافی
- تغلیظ مایع برای فشرده شدن ترکیبات مفید مانند پروتئین و مواد معدنی
- خشکسازی به روش اسپری و بستهبندی نهایی با کنترل کیفیت دقیق
ارزش غذایی پودر آب پنیر
پودر آب پنیر منبع غنی از پروتئین باکیفیت، لاکتوز، کلسیم، فسفر و ویتامینهای گروه B است. پروتئین موجود در این پودر به راحتی جذب میشود و لاکتوز موجود در آن به شیرینی طبیعی محصول میافزاید. در هر ۳۰ گرم پودر آب پنیر معمولی، مقادیر تقریبی زیر وجود دارد:
- انرژی: ۱۰۰ کیلوکالری
- پروتئین: ۸ گرم
- چربی: ۰.۵ تا ۱ گرم
- کلسیم: ۱۰۰ میلیگرم
- فسفر: ۸۰ میلیگرم
انواع پودر آب پنیر موجود در بازار
پودر آب پنیر در انواع مختلفی تولید میشود که هر کدام کاربردهای خاص خود را دارند. پودر آب پنیر معمولی رایجترین نوع است که ترکیبی متعادل از پروتئین، لاکتوز و مواد معدنی دارد و در تولید نان، کیک و دسر کاربرد فراوانی دارد.
پودر آب پنیر کماملاح یا دمینرال حاوی سدیم و مواد معدنی کمتر است و برای محصولاتی که نیاز به کنترل نمک یا بهبود بافت دارند، مناسب میباشد. همچنین پودر آب پنیر بر اساس میزان اسیدیته به دو دسته شیرین (مناسب برای بستنی و پنیر) و اسیدی (مناسب برای نان، بیسکوییت و دسرها) تقسیم میشود.
کاربردهای پودر آب پنیر در صنایع غذایی و مصارف خانگی
پودر آب پنیر به دلیل ویژگیهای فیزیکی و ترکیبات مغذی، کاربرد گستردهای در صنایع غذایی و مصارف خانگی دارد:
- در تولید نان و کیک به بهبود بافت، افزایش نرمی و جذب بهتر رطوبت کمک میکند
- در شیرینیها و بیسکوییتها باعث یکدست شدن بافت و ایجاد طعم ملایم میشود
- در دسرها و پودینگها غلظت و کشسانی مطلوب ایجاد کرده و ارزش غذایی را افزایش میدهد
- در نوشیدنیهای پروتئینی به راحتی حل شده و محصولی مغذی تولید میکند
- در پنیر، ماست و بستنی طعم و بافت را بهبود داده و به تثبیت ساختار کمک میکند
تفاوت پودر آب پنیر با سایر پودرهای لبنی
پودر آب پنیر با شیر خشک و پروتئین وی تفاوتهای مهمی دارد. برخلاف شیر خشک که تمام اجزای شیر را شامل میشود، پودر آب پنیر تنها از آب پنیر تولید شده و میزان پروتئین بالاتر و چربی کمتری دارد. همچنین پروتئین موجود در آن سریعتر حل میشود و به دلیل ویژگیهای فنی مانند توانایی ایجاد بافت نرم و افزایش کشسانی، کاربرد صنعتی و خانگی گستردهتری دارد.
شرایط نگهداری و موارد احتیاط در مصرف
پودر آب پنیر باید در محیطی خشک، خنک (۱۵ تا ۲۵ درجه سانتیگراد) و دور از نور مستقیم نگهداری شود. بستهبندی باید کاملاً مهر و موم شده باشد و پس از باز کردن، پودر در ظرف دربسته نگهداری گردد.
افرادی که به لاکتوز یا پروتئین شیر حساسیت دارند، باید قبل از مصرف با احتیاط عمل کرده یا از نوع کملاکتوز آن استفاده کنند. همچنین مصرف بیش از حد این پودر ممکن است باعث افزایش کالری یا قند لاکتوز شود، بنابراین رعایت میزان مصرف اهمیت دارد.
Leave a Reply